ລາວຈະມີລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດຂັ້ນສູງສຸດເປັນພາສາລາວ



ອົງການ Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) ແມ່ນອົງການກຳນົດ ລະຫັດເລກໝາຍອິນເຕີເນັດ (AS Number) ແລະ ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດ (Domain Name). ອົງການ ICANN ມີໜ້າທີ່ໃນການປະສານງານກັບບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງຂອງແຕ່ລະປະເທດ ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ໃນການກວດສອບ ແລະ ຄຸ້ມຄອງລະຫັດເລກ ແລະ ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດ ເຊັ່ນ: ອົງການ Internet Assigned Numbers Authority (IANA) ມີບົດບາດຫຼັກໃນການບໍລິຫານ ຄຸ້ມຄອງລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດຂັ້ນສູງສຸດແບບສາກົນ ຫຼື General Top Level Domain Name (gTLD) ແລະ ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດຂັ້ນສູງສຸດ ຂອງປະເທດ ຫຼື Country Code Top Level Domain Name (ccTLD).

ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດ ຫຼື Domain Name ແມ່ນຫຍັງ?

ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດແມ່ນລະຫັດຊື່ທີ່ເອີ້ນແທນເລກທີ່ຢູ່ທາງອິນເຕີເນັດ (IP Address) ເນື່ອງຈາກໝາຍເລກອິນເຕີເນັດມີຈຳນວນ 13 ຕົວເລກ ເຊັ່ນ: 202.44.204.33 ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຫຍຸ້ງຍາກໃນການຈື່ຈຳ. ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງມີການກຳນົດຊື່ທີ່ເປັນຕົວໜັງສືມາໃຊ້ແທນ ຊຶ່ງມັກ ຈະເປັນຊື່ທີ່ສາມາດບອກເຖິງຄວາມໝາຍ ຫຼື ຊື່ອົງກອນໃດໜື່ງ ເຊັ່ນ: www.mpt.gov.la, www.mofa.gov.la ທີ່ເຮົາເອີ້ນວ່າ: ລະຫັດຊື່ທາງອິນເຕີເນັດ ຫຼື Domain Name.

ການກຳນົດຊື່ອິນເຕີເນັດ ຕາມຫຼັກການຂອງສາກົນຈະຕ້ອງປະກອບດ້ວຍ 3 ພາກສ່ວນ ຄື:

• ລະຫັດຊື່ຂັ້ນສູງສຸດ (Top Level Domain Name) ເປັນຮູບແບບທີ່ຍັງສາມາດແບ່ງອອກເປັນອີກ 2 ສ່ວນຍ່ອຍເຊັ່ນ:

- ຮູບແບບລະຫັດຊື່ຂັ້ນສູງສຸດແບບສາກົນ (General Internet DNS Top Level Domains: gTLDs) ເປັນຮູບແບບມາດຕະຖານທີ່ໃຊ້ທົ່ວໄປເຊັ່ນ: .com, .net, .org, .gov ແລະ ອື່ນໆ.

- ຮູບແບບລະຫັດຊື່ຂັ້ນສູງສຸດແຕ່ລະປະເທດ (Country Code Top Level Domains: ccTLDs) ເປັນຮູບແບບທີ່ບົ່ງບອກ ເຖິງປະເທດເຈົ້າຂອງລະຫັດຊື່ ຫຼື ສາມາດບອກເຖິງທີ່ຕັ້ງຂອງລະຫັດຊື່ ເຊັ່ນ: .la, .th, .de, .in, .kh, .ca, .cn, .sg ແລະ ອື່ນໆ.

• ໂດເມນຂັ້ນ 2 (Second Level Domain)

• ໂດເມນຂັ້ນ 3 (Third Level Domain)



Internationalized Domain Names (IDNs) ແມ່ນລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດເປັນພາສາທ້ອງຖິ່ນ (ທີ່ບໍ່ແມ່ນ A-Z), ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດຕ້ອງປະກອບດ້ວຍ ຕົວໜັງສືທີ່ບໍ່ແມ່ນຕົວອັກສອນລາແຕັງ, ການພັດທະນາລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດເປັນພາສາທ້ອງຖິ່ນ ແມ່ນການອະນຸຍາດໃຫ້ບັນດາປະເທດຕ່າງໆ ສາມາດສ້າງລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດເປັນພາສາຂອງຕົນໄດ້ເຊັ່ນ: ພາສາໄທ, ພະມ້າ ແລະ ອື່ນໆ.



ເລີ່ມແຕ່ປີ 2009 ເປັນຕົ້ນມາ, ອົງການ ICANN ໄດ້ເລີ່ມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການພັດທະນາລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດພາສາທ້ອງຖິ່ນ (Internationalized Domain Names) ຊຶ່ງເນັ້ນໃສ່ສະເພາະລະຫັດຊື່ຂັ້ນສູງສຸດ (Top Level Domain Name) ທັງແບບສາກົນ (gTLDs) ແລະ ແບບແຕ່ລະປະເທດ (ccTLDs) ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າຂອງພາສາ ສາມາດຍື່ນສະເໜີເອົາພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນຂອງຕົນ ເຂົ້າໃນລະບົບ Root Zone ຂອງອິນເຕີເນັດ ເພື່ອໃຫ້ລະບົບຮັບຮູ້ພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນນັ້ນ. ພາຍຫຼັງການຍື່ນສະເໜີ ແລະ ການອະນຸມັດ ເຈົ້າຂອງພາສາກໍສາມາດນຳໃຊ້ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດເປັນພາສາຂອງຕົນໄດ້. ປະຈຸບັນມີທັງໝົດ 47 ປະເທດ ທີ່ໄດ້ຍື່ນສະເໜີຫາ ICANN ເພື່ອເອົາພາສາຂອງຕົນເຂົ້າໃນລະບົບອິນເຕີເນັດ, ຊຶ່ງໃນນັ້ນມີ 37 ປະເທດ (ພາສາ) ແມ່ນໄດ້ຖືກຮັບຮອງ ແລະ ສາມາດນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນລະບົບອິນເຕີເນັດແລ້ວ.



(IDN ccTLDs ຂອງບັນດາປະເທດຕ່າງໆ ທີ່ນຳໃຊ້ຢູ່ໃນປະຈຸບັນ)

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: https://www.icann.org/

ການມີລະຫັດຊື່ທາງອິນເຕີເນັດເປັນພາສາຂອງຕົນ ແມ່ນມີຄວາມຈຳເປັນ, ດ້ານໜຶ່ງມັນກໍບົ່ງບອກເຖິງຄວາມເປັນເອກະລັກ ແລະ ຄວາມມີ ຕົວຕົນຂອງພາສານັ້ນ ຊຶ່ງຖ້າຫາກປະເທດອື່ນໆ ສາມາດຂຽນຊື່ລະຫັດອິນເຕີເນັດເປັນພາສາຂອງຕົນໄດ້ ແຕ່ຄົນລາວບໍ່ສາມາດຂຽນຊື່ລະຫັດ ອິນເຕີເນັດເປັນພາສາລາວໄດ້ກໍຈະເປັນການສ້າງຄວາມດ້ອຍໂອກາດໃຫ້ກັບຄົນລາວ. ອີກດ້ານໜຶ່ງ ເມື່ອຜູ້ຊົມໃຊ້ອິນເຕີເນັດຂອງປະເທດ ຫຼື ພາສາໃດໜຶ່ງ ມີຈຳນວນເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍ ການທີ່ມີລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດເປັນພາສານັ້ນ ກໍຈະເພີ່ມຄວາມສະດວກໃນການເຂົ້າຫາຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ຂອງປະເທດ ຫຼື ພາສານັ້ນໆ.

ດ້ວຍເຫດນີ້, ກະຊວງ ໄປສະນີ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ແລະ ການສື່ສານ ໃນຖານະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ລະຫັດຊື່ທາງ ອິນເຕີເນັດສູງສຸດແຫ່ງຊາດຂອງລາວ (.LA) ຈຶ່ງໄດ້ສ້າງຕັ້ງໂຄງການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ພັດທະນາ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດນຳໃຊ້ພາສາລາວໃນລະບົບ ລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດຂອງສາກົນໄດ້ ແລະ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງຄະນະກຳມະການພັດທະນາລະຫັດຊື່ອິນເຕີເນັດຂອງພາສາລາວ (Lao Generation Panel (Lao GP)) ປະກອບດ້ວຍຕາງໜ້າຈາກພາກລັດຖະບານ, ສະຖາບັນການສຶກສາ ແລະ ສື່ຕ່າງໆ, ຊຶ່ງຄະນະດັ່ງກ່າວ ມີໜ້າທີ່ໃນການກຳນົດຕົວອັກສອນລາວທີ່ຈະເອົາເຂົ້າໃນລະບົບອິນເຕີເນັດ, ກຳນົດບັນດາຫຼັກການການພິມພາສາລາວ ລວມເຖິງຮູບແບບລັກສະນະຂອງຕົວອັກສອນລາວ ເພື່ອສະເໜີຫາອົງການ ICANN ໂດຍສິ່ງທີ່ຈະນຳສະເໜີຈະຕ້ອງໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຕາມຄຸນລັກສະນະທາງດ້ານວັດທະນາທຳ ແລະ ຫຼັກໄວຍາກອນຂອງພາສາລາວ ແລະ ຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ລະບຽບຫຼັກການ ຂອງອົງການ ICANN.

ປະຈຸບັນແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນການກວດແກ້ ແລະ ຮັບຮອງເອົາຂອງຄະນະ Integration Panel ຊຶ່ງເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບ ແລະ ຮວບຮວມເອົາຂໍ້ມູນ ແລະ ບົດນຳສະເໜີຂອງແຕ່ລະພາສາເຂົ້າໃນລະບົບຂອງ ICANN. ອີງຕາມໄລຍະຂອງການຍື່ນສະເໜີແລ້ວ ການນຳສະເໜີບັນຈຸເອົາພາສາລາວເຂົ້າໃນລະບົບ Root Zone ຂອງ ICANN ແມ່ນໃກ້ຈະສຳເລັດແລ້ວ.



(ສະຖານະຂອງການບັນຈຸພາສາລາວເຂົ້າໃນລະບົບອິນເຕີເນັດ Root zone ຂອງ ICANN)

ແຫຼ່ງທີ່ມາ: https://www.icann.org/



ຜູ້ສະຫນັບສະຫນູນ

ຈຳນວນຜູ້ເຂົ້າຊົມເວັບໄຊ

ມື້ນີ້   10
ມື້ວານນີ້   24
ອາທິດນີ້   488
ອາທິດແລ້ວນີ້   971
ເດືອນນີ້   2776
ເດືອນແລ້ວນີ້   8303
ທັງຫມົດ   38310

ຕິດຕໍ່ພວກເຮົາ

>